ΣΤΑΦΙΔΌΨΩΜΟ

77B9ED2F837FE66C677C6C563C5E1BB1

Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να εκτιμούν τα αποξηραμένα φρούτα, όπως οι σταφίδες. Προσφέρουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, δυναμώνουν την εντερική χλωρίδα και προσφέρουν την ενέργεια που χρειάζονται στο σχολείο. Προτιμήστε τις ελληνικές σταφίδες, που είναι υψηλής ποιότητας. Τα σταφιδόψωμα αυτά είναι συνταγή της μητέρας μου.

Διαλύω 15 γρ. νωπή μαγιά μέσα σε  λίγο χλιαρό νερό και λίγο αλεύρι. Τη σκεπάζω και την αφήνω στην άκρη να φουσκώσει.

Σε ένα μπολ χτυπάω 4 αβγά. Σε μια λεκάνη βάζω  700 γρ. αλεύρι, 1 κ.γ. αλάτι και  80 γρ. ξανθές σταφίδες. Ανοίγω μια λακκουβίτσα στη μέση και ρίχνω μέσα τη διαλυμένη μαγιά,  170 ml έ.π. ελαιόλαδο, 5 κ.σ. ζάχαρη, 120 ml γάλα, 1 κ.γ. γλυκάνισο, κοπανισμένο στο γουδί και το
ξύσμα από 1 πορτοκάλι, ακέρωτο. Ανακατεύω πρώτα με τα δάχτυλα τα υγρά υλικά και έπειτα ενσωματώνω λίγο λίγο το αλεύρι. Ζυμώνω καλά, μέχρι να δημιουργηθεί μια απαλή ζύμη. Τη σκεπάζω και την αφήνω να φουσκώσει σε θ.δ. για λίγες ώρες, μέχρι να διπλασιαστεί σε όγκο.

Κόβω τη ζύμη σε κομμάτια, στο μέγεθος ενός μικρού λεμονιού, τα πλάθω σε μπάλες και τα τοποθετώ σε μια λαμαρίνα στρωμένη με λαδόκολλα. Τα αφήνω να φουσκώσουν για περίπου 45 λεπτά και τα ψήνω στον φούρνο, στους 150°C, για 35-45 λεπτά (υλικά για περίπου 15 ψωμάκια).

Advertisements

Χειροποίητο λαχταριστό ψωμάκι

Για ένα καρβέλι
3 κούπες αλεύρι,
20 γρ μάγια νωπη,
1κουταλάκι αλάτι,
Νερό όσο πάρει για να γίνει η ζύμη πολύ ελαστική και
2 κουτ σούπας λάδι.

Ανακατεύεις την μαγιά με λίγο νερό χλιαρό και λίγο αλεύρι και την αφήνεις να φουσκώσει.
Βάζεις το υπόλοιπο αλεύρι και το αλάτι σε μια λεκανιτσα και τα ανακατεύεις.
Ρίχνεις την φουσκωμένα μαγιά στην λεκάνη και ανακατεύεις με μια κουτάλα ρίχνοντας και το λάδι.
Tα ανακατεύεις λίγο ώσπου να ενωθούν ολα τα υλικά.
Σκεπάζεις την λεκάνη με μια κουβερτα να φουσκώσει η ζύμη (να διπλασιαστεί σε όγκο).
Μετά βάζεις την ζύμη επάνω σε μια καθαρή επιφάνεια και την διπλωνεις 3 με 4 φορές και την κάνεις καρβέλι.
Το βάζεις επάνω σε λαδόκολλα και το σκεπαζεις για να φουσκώσει.
Προθερμαινεις τον φούρνο στους 220 βαθμούς βάζοντας μέσα και το σκεύος που θα βάλεις το καρβέλι (Στρογγυλή γάστρα ας πούμε η κάποιο άλλο σκεύος που να έχει καπάκι).
Μόλις ζεσταθεί ο φούρνος βγάζεις το σκεύος από μέσα με το καπάκι του και βάζεις το καρβέλι μέσα στο σκεύος με την λαδόκολλα και το σκεπαζεις.
Το βάζεις στον φούρνο στην μεση περίπου του υψους του και το ψήνεις στους 220 βαθ για 35 με 40 λεπτά το πολύ.
Μετά το βγάζεις το βάζεις επάνω σε σχάρα και το σκεπαζεις με μια πετσέτα κουζίνας για να μαλακώσει.
Το βγάζεις βέβαια από το σκεύος για να το βάλεις στη σχάρα

Χριστόψωμο φτιαγμένο από τα χεράκια μας

-xristopsomo-karbeli-by-fly

Τι χρειαζόμαστε:

  • 1 κιλό αλεύρι Μυλοι Αγ.Γεωργίου Νο 2 μαλακό.
  • 1/2 κιλό αλεύρι Μύλοι Αγ.Γεωργίου για ζυμωτό ψωμί κίτρινο πακέτο
  • 30 γρ. φρέσκια μαγιά
  • 1 κουταλιά ζάχαρη
  • 1 κουταλάκι αλάτι
  • 2 φλυτζανάκια του καφέ σουσάμι καστανό
  • 1 φλυτζανάκι του καφέ σουσάμι μαύρο
  • 10 τεμ. αστεροειδή γλυκάνισσο
  • 1 φλυτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο
  • νερό χλιαρό όσο πάρει
  1. Σε ένα ποτήρι χλιαρό νερό (όχι καυτό, προσοχή δεν θα φουσκώσει) διαλύουμε την ζάχαρη με την μαγιά και το αφήνουμε για δέκα λεπτά.
  2. Βάζουμε σε δυνατό μίξερ με γάντζο το αλεύρι, το αλάτι, το λάδι και ανακατεύουμε λίγο.
  3. Ρίχνουμε και το νερό με την μαγιά και ζυμώνουμε σε μεσαία ταχύτητα προσθέτοντας λίγο λίγο χλιαρό νερό (περίπου 3 ποτήρια) μέχρι να γίνει μια ζύμη μαλακιά αλλά να μην κολλάει πολύ.
  4. Από τότε που θα σχηματιστεί η ζύμη ζυμώνουμε για 5 λεπτά και στο τέλος ρίχνουμε το 1 φλυτζανάκι απο το καστανό σουσάμι.
  5. Αν είναι πολύ μαλακή η ζύμη και κολλάει στα χέρια ρίχνουμε στον κάδο απο το κίτρινο αλεύρι και την μαζεύουμε με το χέρι σε μπάλα.
  6. Κρατάμε ενα κομμάτι σαν μεγάλο πορτοκάλι για να το κεντήσουμε.
  7. Τοποθετούμε σε καλά λαδωμένο ταψί την ζύμη και την πατάμε με την παλάμη για να πιάσει όλη την επιφάνεια του ταψιού.
  8. Ανοίγουμε σε φύλλο το ζυμαράκι που έχουμε κρατήσει και κόβουμε με φορμίτσες μπισκότου ότι σχέδιο θέλουμε,ή κάνουμε κορδονάκι και φτιάχνουμε το σχήμα του σταυρού.
  9. Κολλάμε τα σχεδιάκια αλοίφοντας την επιφάνεια του ψωμιού με νερό.
  10. Αφού ολοκληρώσουμε την διακόσμηση αλοίφουμε νερό όλη την επιφάνεια και ραντίζουμε με τα σουσάμια, κολλάμε τον αστεροειδή γλυκάνισσο και βάζουμε και ένα καρύδι στο κέντρο.Επίσης με ένα ψαλίδι κάνουμε ψαλιδιές περιμετρικά.
  11. Τρυπάμε σε πολλά σημεία με μία οδοντογλυφίδα. Σκεπάζουμε με μια καθαρή πετσέτα χαλαρά όλο το ταψί και το βάζουμε σε ένα μέρος ζεστό (όχι στο φούρνο) κάτω από μια κουβέρτα, ένα πάπλωμα για να διπλασιαστεί σε όγκο για μία ώρα ακριβώς.
  12. Ψήνουμε στους 200 C σε προθερμασμένο φούρνο πάνω κάτω αντίσταση για 1 ώρα και 10 λεπτά ακριβώς.
  13. Στα 15 – 20 λεπτά πρέπει να έχει πάρει χρώμα μπέζ η κόρα, τότε σκεπάζουμε με ένα αλουμινόχαρτο έως το τέλος του ψησίματος.
  14. Οταν ψηθεί το βγάζουμε απο το ταψί αμέσως και το αφήνουμε να κρυώσει πάνω σε σχάρα.

Λίγα μυστικά ακόμα

Γίνετε τραγανό, αρωματικό και πολύ νόστιμο. Το φτιάχνω πάντα την προηγούμενη μέρα.
Το ταψάκι είναι Νο 30.

Το υπέρ εναι ότι δεν μυρίζει η ψύχα απο τον γλυκάνισσο και έτσι δεν επηρεάζει τις γεύσεις των άλλων φαγητών παρόλα αυτά το άρωμά του και η όψη του δίνει μια εορταστική διάθεση στην ατμόσφαιρα που θα αφήσει σίγουρα αναμνήσεις.

Η συνταγή είναι απο την γιαγιά μου, την οποία εξέλιξα με τον αστεροειδή γλυκάνισσο και τα διαφορετικά αλεύρια.

Αν παραλείψετε τα αρώματα γίνετε ένα νόστιμο καθημερινό ψωμάκι. Αν προσθέσετε ένα κόκκινο αυγό αντι για καρύδι γίνετε και για πασχαλινό τραπέζι.

Το ζύμωμα μπορεί να γίνει και με το χέρι φυσικά, θέλει λίγο περισσότερη ώρα ζύμωμα 1 τέταρτο περίπου.

Κριτσινια

KRITSINAKIA
Yλικά

630 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις

100 γρ. σουσάμι

400 ml νερό σε θερμοκρασία δωματίου

2 κουτ. γλυκού μαγιά ξηρή

1½ κουτ. γλυκού αλάτι

2 κουτ. σούπας ελαιόλαδο

EKTEΛEΣH

Βάζουμε στο μπολ του ζυμωτηρίου το αλεύρι, τη μαγιά και το αλάτι. Περιστρέφουμε τον μηχανισμό με το εργαλείο της ζύμωσης δύο φορές για να ανακατευτούν τα υλικά. Προσθέτουμε σιγά σιγά το ελαιόλαδο και το νερό με τη μηχανή να δουλεύει σε αργή ταχύτητα. Ζυμώνουμε για 1½ λεπτό. Βγάζουμε τη ζύμη από το ζυμωτήριο και τη μεταφέρουμε σε ελαφρώς αλευρωμένο πάγκο. Τη γυρνάμε δύο φορές και τη βάζουμε σε μεγάλο μπολ το οποίο έχουμε ελαφρώς αλείψει με ελαιόλαδο. Καλύπτουμε το μπολ με διαφανή μεμβράνη και αφήνουμε τη ζύμη να φουσκώσει για 2 ώρες περίπου. Προθερμαίνουμε τον φούρνο ?χωρίς αέρα? στους 170°C. Απλώνουμε αντικολλητικό χαρτί σε ένα ή δύο ρηχά ταψιά. Βγάζουμε τη ζύμη από το μπολ και τη χωρίζουμε σε τέσσερα κομμάτια. Ανοίγουμε με τον πλάστη το κάθε κομμάτι να γίνει περίπου 40×25 εκ. Κόβουμε με μαχαίρι το κάθε κομμάτι της ζύμης σε 15-20 μακρόστενες λωρίδες. Διπλώνουμε στη μέση μία μία τις λωρίδες και τις πλάθουμε σαν κοτσίδα γύρω από τον εαυτό τους. Απλώνουμε την κάθε κοτσίδα πάνω στο αντικολλητικό χαρτί και πασπαλίζουμε με το σουσάμι. Αλείφουμε ελαφρώς την επιφάνειά τους με λίγο ελαιόλαδο. Ψήνουμε τα κριτσίνια στον φούρνο για 25 λεπτά ή μέχρι να πάρουν καλό χρώμα. Τα αφήνουμε να κρυώσουν πάνω σε σχάρα και τα σερβίρουμε.

φρεσκοψημμένα κουλουράκια

1 2

 

αλευρι για ολες τις χρησεις 500 γρ
λαδι 3/4 στο ποτηρακι του κρασιου
νερο περιπου 2 κουπες χλιαρο
ζαχαρη 1.1/2 κ.γ
αλατι Ιμαλαιων 1 κ.γ
1 φακελακι μαγια
σουσαμι 50-100 γρ
Τα ριχνω ολα μαζι τα υλικα εκτος απο την μαγια.
Την μαγια την ριχνω στην μια κουπα χλιαρο νερο και την ανακατευω.
Μετα το ανακατεμα την ριχνω στο υπολοιπο μειγμα .
Το ζυμωνω για κανα δεκαλεπτο και μετα το αφηνω για 1/2 ωρα και παραπανω για
να φουσκωσει μεσα σε μια λεκανη σκεπασμενο με πετσετες.
Υστερα το ξαναζυμωνω για λιγο και δημιουργω τα παρακατω.
Ψησιμο στον αερα για 1/2 ωρα στους 180 βαθμους .

Με φρεσκια ντοματουλα , αγγουρακι , πιπερια και κρεμμυδακια μουρλια ….

 

αζυμο ψωμι

Το άζυμο ψωμί, δηλαδή αυτό που φτιάχνεται χωρίς προζύμι ή μαγιά ή οποιοδήποτε διογκωτικό, παρά μόνο με αλεύρι και νερό, είναι το πιο αρχαίο ψωμί. Οι λαοί έχουν βρει διαφορετικό τρόπο να το ψήνουν, ανάλογα με τις πηγές/εργαλεία θερμότητας που είχαν διαθέσιμα.
Στην Ελλάδα, οι δικές μας γιαγιάδες έψηναν αυτές τις πίτες σε μεταλλικές ή πέτρινες, ευθείες ή καμπυλωτές, επιφάνειες που τις έλεγαν σάτσι ή τσερέπι και τις ζέσταιναν πάνω στη πυροστιά (τρίγωνο στήριγμα) του τζακιού.
Στην Ανατολία, ακουμπούν τις πίτες -με τη βοήθεια ενός στρογγυλού μαξιλαριού- στα πυρωμένα τοιχώματα των πέτρινων υπόγειων ξυλόφουρνων ή στα καμπυλωτά μεταλλικά τους σκεπάσματα. Η ζύμη κολλά στα σχεδόν κάθετα τοιχώματα και δεν πέφτει. Ψήνεται και ανοίγει σαν σεντόνι.
Στον Λίβανο οι πίτες αυτές είναι το καθημερινό τους ψωμί, για την ακρίβεια είναι το πηρούνι τους, γιατί με ένα κομμάτι πίτα παίρνουν από την πιατέλα κάθε μπουκιά τους. Τρώνε με τα χέρια γιατί θεωρούν πως έτσι ταϊζουν με σεβασμό το σώμα τους.

Εψαχνα τις kibbeh pie όταν πέτυχα ένα βίντεο για αραβική πίτα και άρχισα να σκέφτομαι το θέμα. Εψαξα πολύ και βρήκα διαφορετικές τεχνικές που έχουν εφεύρει οι άνθρωποι για το ψήσιμο τους. Είμαι ενθουσιασμένη από τότε που έμαθα να τις φτιάχνω. Ιδιαίτερα με τον 2ο τρόπο που δείχνω στο βίντεο. Είναι πιο αποτελεσματικός και εντυπωσιάζει παιδιά και φίλους. Σας μετατρέπει στον Χουντίνι της κουζίνας!

Τα πλεονεκτήματα αυτού του ψωμιού πολλά. Είναι σαφώς οικονομικότερο το ψήσιμο του από το να ανάψουμε φούρνο για να ψήσουμε ένα γρήγορο ψωμί μπύρας ή σόδας, είναι σαφώς πιο υγιεινό ψωμί γιατί δεν έχει διογκωτικά και επιπλέον είναι πολύ βολικό το σχήμα του, γιατί έχει πολλές χρήσεις:

• μπορούμε να τυλίξουμε σουβλάκια
• να κάνουμε ρολό σάντουιτς για το γραφείο ή το σχολείο
• να φτιάξουμε τσιπς ή κρακεράκια ή γαλέτες -πείτε τα όπως θέλετε- ανοίγοντας στη μέση και ψήνοντας λίγο ακόμα να στεγνώσουν
• να φτιάξουμε ατομικές πίτσες με λεπτή ζύμη και το καλύτερο για μένα:
• να στρώσουμε σε πιατέλα και να σερβίρουμε πάνω του ένα ψητό κρέας που θα το ποτίσει με τους πεντανόστιμους χυμούς!

Θέλω πολύ να δοκιμάσετε και να έρθετε να μου πείτε τις εντυπώσεις σας. Θέλει να ενώσετε αλεύρι και νερό σε ένα μαλακό ζυμάρι, να ανοίξετε τα μπαλάκια ζύμης στρογγυλά πιτάκια και να παίξετε με το ψήσιμό τους. Λέω πως μπορείτε να μάθετε την τεχνική και θα μπορείτε να ετοιμάσετε ψωμί, αρκεί να έχετε αλεύρι και μια εστία φωτιάς. Λέω πως μέσα από τα δικά σας χέρια μπορεί να συνεχίσει να διαιωνίζεται η σοφία του κόσμου. Τόσο σημαντική είναι αυτή η συνταγή.

Δείτε το βίντεο και ελάτε πιο κάτω για τις λεπτομέρειες και τα σημεία προσοχής

Υλικά για 6-7 πίτες
• μία κούπα αλεύρι μαλακό
• μισή κούπα νερό (χλιαρό καλύτερα)
• λίγο αλάτι
• λίγο λάδι (προαιρετικό)

Εκτέλεση
Φτιάξτε ζυμάρι ενώνοντας τα υλικά. Το λάδι κάνει πιο νόστιμη τη ζύμη. Μπορείτε να ζυμώσετε στο χέρι ή στο μίξερ με το Κ εξάρτημα. Η ποσότητα του νερού που χρειάζεται το αλεύρι για να γίνει ζύμη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Γενικός κανόνας για το μαλακό αλεύρι είναι η προσθήκη νερού, στη μισή ποσότητα όγκου. Η ζύμη θα πρέπει να μην κολλά στα χέρια αλλά να είναι μαλακή και καλοζυμωμένη. Αν έγινε πολύ μαλακή, προσθέστε λίγο αλεύρι ακόμα.
Έχω χρησιμοποιήσει μαλακό και σκληρό αλεύρι και προτιμώ το μαλακό. Ίσως να μπορεί να γίνει και με άλλα αλεύρια (πχ κίτρινο σταρένιο) ή μίγματα αλευριών, δεν έχω δοκιμάσει. Συνηθίζω να την ζυμώνω στο μίξερ και να την ανοίγω στο χέρι. Μοιράστε σε μπαλάκια 50 γρ. το καθένα και αφήστε να σταθούν για 5 λεπτά.
Ανοίξτε τα μπαλάκια ζύμης σε πίτες με τη βοήθεια ενός μικρού πλάστη. Αν δεν έχετε, είναι ένα πολύ χρήσιμο εξάρτημα, βάλτε το στη λίστα δώρων της κουζίνας σας. Στο βίντεο δείχνω πως ανοίγουν στρογγυλές οι πίτες. Αυτό που πρέπει να προσέξετε είναι να μην κάνει τσακίσματα η ζύμη στο άνοιγμα, γιατί σ’αυτά τα σημεία η ζύμη θα κολλήσει όταν μπει για ψήσιμο και δεν θα περάσει ο ατμός ανάμεσα. Ανοίξτε τις όλες μαζί και αν δεν έχετε χώρο βάλτε τις τη μία πάνω στην άλλη με αλευρωμένο χαρτί αντικολλητικό ανάμεσα.

Σπιτικές πίτες με αλεύρι και νερό

Ξεκινήστε το ψήσιμο. Προσωπικά προτιμώ τον 2ο τρόπο. Να τινάζετε καλά τις πίτες από το περιτό αλεύρι γιατί όταν τις βάζετε στη σχάρα πέφτει αλεύρι πάνω στην καυτή εστία και αρχίζει να “καπνίζει”. Ευτυχώς αυτό συμβαίνει στην 5η ή 6η πίτα, όχι πιο πριν.
Η φωτιά να είναι δυνατή, στο 9 στην αρχή. Σταδιακά όταν όλα θερμαίνονται πιο πολύ, διατηρείστε την στο 7-8.
Οι πίτες μόλις βγουν από τη φωτιά είναι μαλακές. Αν τις αφήσετε έτσι στεγνώνουν. Έχω δει πως στην Ινδία συνηθίζουν να τις αλείφουν με ghee (κλαριφιέ βούτυρο) αμέσως μετά το ψήσιμο και να τις τρώνε έτσι για πρωϊνό.
Εγώ τις ετοιμάζω πριν το φαγητό και τις σερβίρω σαν ψωμί. Όσες περισσέψουν, τις τυλίγω σε χαρτί κουζίνας και σε σακούλα τροφίμων και βάζω στο ψυγείο. Αν κάνετε πολλές, μπορείτε να τις καταψύξετε, μετά το ψήσιμο, με μεμβράνη ανάμεσα.

 

Το ανάπιασμα του προζυμιού

Στη συνταγή του ζυμωτού ψωμιού με προζύμι  σας είχα προτείνει να βάζετε στη συντήρηση ή στην κατάψυξη, αναλόγως, ένα κομμάτι απ’ τη ζύμη του ψωμιού που ζυμώνετε ώστε να μην αναγκάζεστε κάθε φορά να φτιάχνετε προζύμι απ’ την αρχή.

ΑΝΑΠΙΑΣΜΑ

Βάζετε το κομμάτι αυτό της ζύμης σε ένα ευρύχωρο τάπερ, αφού προηγουμένως έχετε ρίξει λίγο αλεύρι στον πάτο του. Σκεπάστε το τάπερ με το καπάκι και το περιεχόμενο κάποια στιγμή θα φουσκώσει. Τότε βάλτε το στο ψυγείο, στη συντήρηση, για την επόμενη χρήση.
Αντέχει μία ή δύο εβδομάδες. Για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα βάλτε το στην κατάψυξη.

Όταν θέλετε λοιπόν να ζυμώσετε, βγάλτε το κι αφήστε το να αποκτήσει τη θερμοκρασία δωματίου.
Βάλτε το μετά σ’ ένα λεκανάκι και προσθέστε ένα ποτήρι χλιαρό νερό. Ανακατέψτε το ώστε να διαλυθεί σχεδόν το προζύμι και προσθέστε περίπου 2 ½ ποτήρια αλεύρι- ώσπου να πετύχετε έναν πυκνό χυλό (λίγο πιο πυκνό από το χυλό ενός κέικ).
Αφήστε το όλη τη νύχτα να φουσκώσει και μετά ζυμώστε το ψωμί με τον τρόπο ακριβώς που έχουμε πει.

Ψωμί απο τα χέρια σας !

psomi3-thumb-large

 

Πώς γίνεται να έχουμε ζυμωτό ψωμί, φρέσκο κι αχνιστό, κάθε μέρα;

Μια ζωή ζήλευα τη μάνα μου  σαν τη εβλεπα να ανασηκώνει τα μανίκια και να φτιάχνει το ψωμί μας. Αυτό το Καλοκαίρι δεν άντεξα.

-Μανα θέλω να με μάθεις να ζυμώνω ..

Τελικ’α ήταν πανεύκολο .

Πως ετοιμάζουμε  το προζύμι: Βάζουμε μέσα σ’ ένα μπολ μια χούφτα αλεύρι και προσθέτουμε  χλιαρό νερό μέχρι να  γίνει ένας πυκνός χυλός – σχεδόν ζυμαράκι. Το σκεπάζουμε σε ένα μπολάκι και το  αφήνουμε  όλη τη νύχτα σε μέρος προστατευμένο και ζεστό. Την επόμενη μέρα, αφού προσθέτουμε  ξανά λίγο αλεύρι και χλιαρό νερό, ανακατυουμε  τον πυκνό χυλό,  τον σκεπάζουμε  και τον  τοποθετούμε τον πάλι στο ζεστό, προστατευμένο μέρος. Επαναλαμβάνουμε  την ίδια διαδικασία 1 ή 2 φορές ακόμα. Αυτό το μίγμα που θα φουσκώσει την 3η ή την 4η  μέρα είναι το προζύμι. Τότε είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί με τον τρόπο που περιγράφω παρακάτω.

 

 

Ζυμώνουμε το ψωμί με κίτρινο σκληρό αλεύρι: Σε μια λεκάνη βάλτε 2 κιλά αλεύρι ¹ και προσθέστε 5 κουταλάκια του γλυκού αλάτι. Ανακατέψτε τα καλά, κάνετε στη μέση μια λακκούβα και βάλτε εκεί το προζύμι.

Προσθέστε 1 λίτρο χλιαρό νερό κι αρχίστε το ζύμωμα. Καθώς ζυμώνετε, να προσθέτετε συνεχώς χλιαρό νερό –όχι καυτό, όχι κρύο. Αυτό γίνεται για να “γαλατίζεται” η ζύμη (θα την δείτε δηλαδή να γίνεται γαλακτώδης καθώς τη ζυμώνετε και της ρίχνετε το νερό).
Ζυμώστε αρκετή ώρα για να πετύχετε μια ζύμη απαλή, αφράτη, λεία και να μην κολλάει στα χέρια σας ².

Πλάστε τα καρβελάκια, βάλτε τα σε λαδωμένες φόρμες για να μην κολλήσουν όταν ψηθούν και σκεπάστε τα να φουσκώσουν. Σημειωτέον, ότι το προζύμι δε φουσκώνει τόσο όσο η μαγιά. Χρειάζονται περίπου 4 ώρες (τον χειμώνα σε ζεστό μέρος)  ή 3 ώρες (το καλοκαίρι σε προστατευμένο μέρος οπωσδήποτε).
Αφού φουσκώσουν τα καρβελάκια, χαράξτε τα στην επιφάνεια ελαφρά μ’ ένα μαχαίρι, ψεκάστε τα με λίγο νερό, ρίξτε από πάνω σποράκια που η γεύση τους σάς αρέσει (μαυροκούκι, σουσάμι, λιναρόσπορο, καραγουέι, παπαρούνα κλπ) και ψήστε τα για περίπου 1 ώρα.
Σε προθερμασμένο φούρνο και θερμοκρασία μέτρια προς δυνατή. Όταν ψηθούν, βάλτε τα στη σχάρα να κρυώσουν.

Αφού κρυώσουν τα καρβελάκια, ξεχωρίστε όσα καταναλώσετε την ίδια μέρα και βάλτε τα υπόλοιπα στην κατάψυξη σε σακουλάκια πολυμπάγκ.

Κάθε φορά που χρειάζεστε ψωμί, βγάλτε ένα καρβελάκι από την κατάψυξη, αφαιρέστε το πολυμπάγκ και βάλτε το στο φούρνο κατευθείαν (όχι στο φούρνο των μικροκυμάτων). Ανάψτε τον φούρνο στους 140 βαθμούς για μισή ώρα. Μετά σβήστε τον και αφήστε το ψωμί εκεί για ένα τέταρτο ή μισή ώρα ακόμα.

Το ψωμί θα είναι φρέσκο σαν να ζυμώθηκε εκείνη την στιγμή. (Αν δεν θέλετε να κάνετε αυτή τη διαδικασία, μπορείτε να καταναλώσετε το ψωμί αφού το ξεπαγώσετε απλώς – αλλά δεν θα είναι σαν φρεσκοψημένο).

Πάντως, ακόμα και να μπαγιατέψει το ζυμωτό ψωμί, μπορείτε να το κόψετε σε φέτες, να το ψήσετε στην τοστιέρα, στο σχαροτήγανο ή αλλού, να το αλείψετε με σκόρδο, ρίγανη, αλάτι και να το απολαύσετε.

¹ Η ποσότητα αυτή βγάζει περίπου 8 καρβελάκια. Είναι πρακτικό και οικονομικά συμφέρον να ζυμώνετε σε λογικά διαστήματα και με βάση πάντα τις ανάγκες σας (δείτε και τις πληροφορίες για διατήρηση του ψωμιού στην κατάψυξη). Άλλωστε το σημαντικό με το προζύμι είναι ότι στην κατασκευή ψωμιού χρησιμοποιούμε όση ποσότητα αλεύρι επιθυμούμε.

² Όταν τελειώσετε το ζύμωμα, κρατήστε ένα κομμάτι ζύμης όσο περίπου ένα πορτοκάλι, ώστε να το έχετε για το επόμενο ζύμωμα και να μη χρειαστεί να ξανακάνετε την ίδια χρονοβόρα διαδικασία για το προζύμι. Βάλτε το κομμάτι αυτό της ζύμης σε ένα ευρύχωρο τάπερ, αφού προηγουμένως έχετε ρίξει λίγο αλεύρι στον πάτο του. Σκεπάστε το τάπερ με το καπάκι και το περιεχόμενό κάποια στιγμή θα φουσκώσει. Τότε βάλτε το στο ψυγείο, στη συντήρηση, για την επόμενη χρήση.
Αντέχει 1 ή 2 βδομάδες. Για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα βάλτε το στην κατάψυξη.

Χριστόψωμο

xristopswmo

Από τις προετοιμασίες της παραμονής των Χριστουγέννων, πιο χαρακτηριστική είναι εκείνη που αναφέρεται στο ζύμωμα του χριστόψωμου. Το ζύμωμα του χριστόψωμου θεωρείται έργο θείο και είναι έθιμο καθαρά χριστιανικό. Οι νοικοκυρές φτιάχνουν τη ζύμη με ιδιαίτερη ευλάβεια και υπομονή την παραμονή των Χριστουγέννων, με ειδική μαγιά, που περιέχει και αποξηραμένο βασιλικό.
Κατά τόπους το φτιάχνουν σε διάφορες μορφές και έχει πολλές ονομασίες όπως: “το ψωμί του Χριστού”, “Σταυροί”, “βλάχες ” κ.ά.”
Τα χριστόψωμα αποτελούν το βασικό ψωμί των Χριστουγέννων και το ευλογημένο, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του.
Απαραίτητος είναι επάνω στο χριστόψωμο χαραγμένος ο σταυρός. Γύρω – γύρω φτιάχνουν διάφορα, διακοσμητικά, σκαλιστά στο ζυμάρι ή πρόσθετα στολίδια. Αυτά τονίζουν το σκοπό του χριστόψωμου και εκφράζουν τις διάφορες πεποιθήσεις των πιστών.
Ενότητα, αφθονία και γονιμότητα
Την ημέρα του Χριστού, ο νοικοκύρης παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Μερικοί, εδώ βλέπουν ένα συμβολισμό της Θείας Κοινωνίας, όπως ο Χριστός έδωσε τον άρτο της ζωής σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του.
Και άλλες παραδόσεις συνδέονται με το χριστόψωμο. Αναφέρονται στην ενότητα της Εκκλησίας και των λαών, με συμβολικό πρότυπο την ένωση των κόκκων του σίτου σ΄ ένα ψωμί, πως κάποτε οι λαοί θα ενωθούν μ’ έναν ποιμένα, το Χριστό.
Οι γυναίκες στην Κρήτη χρησιμοποιούν ακριβά και εκλεκτά υλικά: ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα. Όσο διαρκεί το ζύμωμα, οι νοικοκυρές λένε:
“Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει.”
Πλάθουν το ζυμάρι και παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες απ’ τη ζύμη. Στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι. Στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το μαχαίρι ή το πιρούνι, όπως λουλούδια, φύλλα, καρπούς, πουλάκια.
Σε πολλά μέρη, τα χριστόψωμα τα έφτιαχναν κεντημένα με ωραία σχήματα που γίνονταν πάνω στο ζυμάρι με διάφορα ποτήρια, κούπες ή βελανίδια που συμβόλιζαν την αφθονία που ήθελαν να έχουν στην παραγωγή των ζώων και της σοδειάς του σπιτιού τους. Μερικοί συνήθιζαν στη μέση του χριστόψωμου να βάζουν ένα άβαφο αυγό που συμβόλιζε τη γονιμότητα.

Υλικά Για 4 άτομα

Βασικά συστατικά
αλεύρι | μαγιά | ζάχαρη | μαστίχα | γλυκάνισος

1 κιλό αλεύρι σκληρό
1 μαγιά ξηρή
1 κουτ. σούπας ζάχαρη
½ κουτ. γλυκού αλάτι
1 κουτ. σούπας γλυκάνισο
1 κουτ. γλυκού μαστίχα κοπανισμένη
4 κουτ. σούπας μέλι
½ φλιτζάνι ελαιόλαδο
2 φλιτζάνια χλιαρό νερό
για τα ζυμαρένια πλουμίδια:
½ κιλό αλεύρι
½ κουτ. γλυκού αλάτι
2 κουτ. σούπας ελαιόλαδο
1 φλιτζάνι χλιαρό νερό
αμύγδαλα ασπρισμένα
γαρύφαλλα ολόκληρα
για το γκλασάρισμα:
μέλι νερό
Εκτέλεση
Κάθε τόπος στην Ελλάδα έχει το δικό του Χριστόψωμο. Κάποιες οικογένειες το μοιράζονται μεσημέρι ανήμερα της παραμονής των Χριστουγέννων και κάποιες άλλες το βράδυ της παραμονής. Κάποιες νοικοκυρές το κεντούν με ζυμαρένια γράμματα κι άλλες το διακοσμούν με μύγδαλα και καρύδια. Σε όλες τις περιοχές πάντως, η Κουλούρα του Χριστού, όπως λέγεται αλλιώς το Χριστόψωμο, έχει πλουμίδια – σύμβολα της καθημερινότητας και της τοπικής κουλτούρας.

Ξεκινάμε από τη ζύμη. Σε μια λεκάνη κοσκινίζουμε το αλεύρι και βάζουμε μία κουταλιά της σούπας ζάχαρη. Με το γουδοχέρι χτυπάμε στο γουδί τους κρύσταλλους μαστίχας μαζί με λίγο αλάτι και ως “μαστιχόσκονη” τους πασπαλίζουμε πάνω στο αλεύρι. Ρίχνουμε επίσης την ξηρή μαγιά με το γλυκάνισο. Με μια τρυπητή κουτάλα ανακατεύουμε τα ξηρά υλικά της ζύμης, να “πάρουν τον αέρα τους”.

Σιγά σιγά ρίχνουμε το χλιαρό νερό, ενώ χτυπάμε με το μίξερ. Προσθέτουμε το μέλι και συνεχίζουμε το χτύπημα. Τέλος, χύνουμε το ελαιόλαδο και δουλεύουμε τη ζύμη για 5 λεπτά σε μέτριες στροφές.

Πασπαλίζουμε τον πάγκο με αλεύρι και αρχίζουμε να δουλεύουμε τη ζύμη με τα χέρια. Φτιάχνουμε μία ζυμαρένια μπάλα και την τοποθετούμε σε μια λαδωμένη λεκάνη, τη σκεπάζουμε και την αφήνουμε να φουσκώσει για 1 – 1,5 ώρα.

Η ζύμη για το στόλισμα θέλει τα δικά της κόλπα. Κοσκινίζουμε το αλεύρι σε ένα μπολ και στην κουρφή του αλευρένιου “βουνού” ανοίγουμε μια τρύπα. Βάζουμε νερό, αλάτι, λάδι και αρχίζουμε να ανακατεύουμε και να ζυμώνουμε με τα χέρια μας, για να δέσουμε τα υλικά. Ζυμώνουμε, ώσπου να «γυαλίσει» η ζύμη και να ξεκολάει άνετα από τα χέρια μας.

Όταν φουσκώσει το Χριστόψωμο το βάζουμε στο λαδωμένο σκεύος που θα ψηθεί.

Παίρνουμε τη ζύμη για τα πλουμίδια, την ανοίγουμε με τον πλάστη, και από εκεί και πέρα επιστρατεύουμε τη φαντασία μας: κόβουμε τη ζύμη σε κορδέλες, την τυλίγουμε, την κόβουμε με το μαχαίρι σε σχήματα, φτιάχνουμε ζωάκια, φυλλαράκια, ό,τι θέλουμε και έχει κάποιο νόημα για τους ανθρώπους με τους οποίους θα μοιραστούμε το ψωμί στο τραπέζι. Ένα είναι σίγουρο: ό,τι διακόσμηση κι αν φτιάξουμε, την κολλάμε πάνω στο Χριστόψωμο, αφού το αλείψουμε αβγό με ένα πινέλο. Αν θέλουμε προσθέτουμε γαρυφαλλάκι ή ξηρούς καρπούς.

Ψήνουμε στο φούρνο στους 190 βαθμούς για 40 με 45 λεπτά. Τα πρώτα 20 λεπτά δεν ανοίγουμε καθόλου τον φούρνο για να μην ξεφουσκώσει το ψωμί. Όταν είναι έτοιμο το περνάμε κι ένα “λούστρο” με μελόνερο (3 μέρη μέλι, 1 νερό).

Το Χριστόψωμο έχει ίσως λίγο παραπάνω κόπο από ένα απλό ψωμί. Φέρνει, όμως, τέτοια μοσχοβολιά και αγάπη στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι που αξίζει την προσπάθεια, ειδικά αν γίνεται με παρέα.